Τρόποι για να μεγαλώσετε έναν διψασμένο αναγνώστη που ίσως ακόμα να μην έχετε σκεφτεί
Γιατί είναι σημαντικό το παιδί σας να μάθει να διαβάζει;
Γιατί εκτός από εξάσκηση των λεκτικών του ικανοτήτων και την βελτίωση των
σχολικών του επιδόσεων, θα κατορθώσει να ταξιδεύει με τον νου, να ζει ιστορίες
άλλων ανθρώπων, να βλέπει τα πράγματα από διάφορες οπτικές, να ξεφεύγει από την
δική του καθημερινότητα και πολλά πολλά ακόμα.
1. Τροφή για σκέψη
Εάν το παιδάκι σας είναι πολύ μικρό για να μπορέσετε να
συζητήσετε την ώρα του φαγητού, μην μένετε βουβοί. Δοκιμάστε να του διαβάσετε
μια όμορφη ιστορία και να του δώσετε ταυτόχρονα τροφή μυαλού και σώματος.
2. Παρηγοριά
Όταν το μικρούλι σας είναι αγχωμένο, νευριασμένο, θυμωμένο
[…], εκτός από την παρηγορητική αγκαλιά σας πείτε του «θέλεις να ηρεμήσουμε
μαζί με μια ιστορία;». Με τον τρόπο αυτό θα συνδέσει το διάβασμα με την
ανακούφιση από τα αρνητικά συναισθήματα.
3. Ακουστική ευχαρίστηση
Ακόμα κι αν δεν του αρέσει η ανάγνωση, μπορείτε να του
παίζετε ακουστικά βιβλία στο αυτοκίνητο ή την ώρα που παίζει. Είναι πολύ
πιθανό να του αρέσει η ιστορία και να θέλει να διαβάσει τη συνέχεια ή να έρθει
σε επαφή με άλλα βιβλία της σειρά ή του ίδιου συγγραφέα που δεν έχουν βγει σε
audio book.
4. Επιβράβευση
Σε όλα τα παιδιά αρέσουν τα δώρα και τα νέα αποκτήματα.
Πηγαίντε το, λοιπόν, σε μια έκθεση βιβλίου, κάντε μαζί μια ευχάριστη βόλτα και
στη συνέχεια πλησιάστε έναν πάγκο και αφήστε το να διαλέξει όποιο βιβλίο
επιθυμεί.
5. Overdose
Πηγαίνετε μαζί σε μια δημοτική βιβλιοθήκη και αφήστε το να
διαλέξει, να ξεφυλλίσει και να εξερευνήσει επιτόπου όσα περισσότερα βιβλία
θέλει και μπορεί. Ακόμα κι αν είναι 60, ακόμα κι αν είναι 100!
6. Σοφή κουκουβάγια
Το να σπάει κανείς τους κανόνες είναι συναρπαστικό. Εάν,
λοιπόν, ξέρει να διαβάζει και δεν θέλει να πέσει για ύπνο, επιτρέψτε του να
μείνει λίγο ακόμα ξύπνιο με ένα βιβλίο και έναν φακό διαβάζοντας. Και θα
ωφεληθεί και θα έχει περάσει το δικό του!
Η δύναμη του παραμυθιού στην παιδική ψυχή
Το παραμύθι, πέρα από τον ψυχαγωγικό και
τον παιδαγωγικό ρόλο που έχει για το παιδί, «μιλάει» με έναν
ξεχωριστό τρόπο στην ψυχή του. Παρόλο που στην εποχή μας η δύναμη της
εικόνας είναι αναμφισβήτητη και το παιδί από πολύ νωρίς εκτίθεται και
εξοικειώνεται με την εικόνα και την οθόνη, το παραμύθι ακόμα γοητεύει το παιδί.
Τι είναι όμως το παραμύθι;
Αν μπορούμε να δώσουμε ένα σύντομο ορισμό του παραμυθιού, θα
λέγαμε ότι πρόκειται για μία πλαστή, σύντομη συνήθως ιστορία με έντονο το
στοιχείο του συμβολισμού, της αλληγορίας και της υπερβολής (Cassar, 2000).
Πώς «μιλάει» το παραμύθι στην παιδική ψυχή;
Μέσα από την αφήγηση του παραμυθιού το παιδί κινητοποιεί τη
δύναμη της φαντασίας του και προσπαθεί να μορφοποιήσει κάθε φορά το σκηνικό της
ιστορίας και να τοποθετήσει τους ήρωες σε αυτή. Έτσι, ενδυναμώνεται και
ασκείται η φαντασία του. Συμβολισμοί και μεταφορές, συμβάλλουν στην κατανόηση
από το παιδί σύνθετων και πολύπλοκων θεμάτων όπως είναι η φιλία, η οικογένεια,
ο αποχωρισμός και ο θάνατος (Cassar, 2000; Fleer&Hammer, 2013). Σταδιακά το
παιδί που ήδη από τα 2 έτη αρχίζει να κατανοεί καλύτερα τη συμβολική διάσταση
της γλώσσας καθώς και το συμβολικό παιχνίδι, βρίσκει ανακούφιση μέσα στο παραμύθι από
τα υπαρξιακά του άγχη. Για παράδειγμα, του δίνεται η δυνατότητα να εξοικειωθεί
σιγά-σιγά με την έννοια της ζωής και του θανάτου (π.χ. ο Καλός ζει ευτυχισμένος
και ο Κακός τιμωρείται με θάνατο) (Cassar, 2000; Fleer&Hammer, 2013).
Καθώς, λοιπόν, το παραμύθι λειτουργεί
καταπραϋντικά στις ανησυχίες της παιδικής ψυχής, μπορούμε εύκολα να
κατανοήσουμε το ρόλο και τη λειτουργία του στη συναισθηματική ανάπτυξη του
παιδιού. Το παιδί ταυτίζεται με τους ήρωες και μέσα από αυτήν την ταύτιση ζει
τις συναισθηματικές καταστάσεις των χαρακτήρων. Το παιδί βιώνει ένα φάσμα
συναισθημάτων όπως χαρά, αγωνία, απογοήτευση, λύτρωση, διαδικασία που το
βοηθάει να κατανοήσει και να ονοματίσει τα συναισθήματά του. Η διαδικασία αυτή
από μόνη της ηρεμεί την παιδική ψυχή που ακόμα δυσκολεύεται να προσδιορίσει τι
νιώθει και μαθαίνει να ρυθμίζει τα συναισθήματά του κάτω από διάφορες και
διαφορετικές συνθήκες. Αρχίζει, δηλαδή, να κατακτά τη συναισθηματική
αυτορρύθμιση (Cassar, 2000; Fleer&Hammer, 2013; Blake&Maiese, 2008).
Ακόμη, το παραμύθι βοηθάει το παιδί
σιγά-σιγά να κοινωνικοποιηθεί. Πιο συγκεκριμένα, μέσα από τους ήρωες,
διδάσκεται κοινωνικά αποδεκτές συμπεριφορές και μοντέλα συμπεριφορών.
Παράλληλα, οι λύσεις που βρίσκουν οι ήρωές του, αποτελούν πρότυπα μίμησης για
να αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα. Το παιδί μαθαίνει την ύπαρξη του καλού
και του κακού, την έννοια της τιμωρίας και της επιβράβευσης, του δίκαιου και
του άδικου, της δύναμης και της αδυναμίας. Έτσι από την πραγματικότητα του
παραμυθιού, σταδιακά μεταβαίνει στις «πραγματικότητες» της ζωής (Cassar, 2000;
Fleer&Hammer, 2013).
Πώς λειτουργεί το παραμύθι στη σχέση γονέα-παιδιού;
Όταν ο γονιός αφηγείται ένα παραμύθι στο παιδί, η σχέση τους
ενισχύεται. Είναι μία στιγμή ζεστασιάς και συναισθηματικής εγγύτητας. Μία
στιγμή που ο γονιός «διαλέγεται» με το παιδί. Είναι η στιγμή που μπορεί ο
γονιός να «αφουγκράζεται» το παιδί του. Τα οφέλη του παραμυθιού τόσο για το
παιδί όσο και για τη σχέση με το γονιό του ενδυναμώνονται όταν η ώρα του
παραμυθιού είναι συγκεκριμένη, σαν ένα τελετουργικό (π.χ. το βράδυ πριν τον
ύπνο στο δωμάτιο του παιδιού). Καλό θα ήταν η τελετουργία αυτή να εμπλουτίζεται,
όπως για παράδειγμα ο γονιός να ζητά από το παιδί να αποφασίσει για την επόμενη
κίνηση του ήρωα ή να φτιάξουν μαζί μία ιστορία από την αρχή. Σε αυτήν την
περίπτωση η αφήγηση γίνεται πιο διαδραστική. (Fleer&Hammer, 2013;
Blake&Maiese, 2008).
Το παιδί κινητοποιείται νοητικά και φαντασιακά μέσα από
τον παραμυθιακό λόγο και την εικόνα. Ο γονιός στα μάτια του παιδιού αποκτά
ενεργό ρόλο και τον οδηγεί στον κόσμο των συμβόλων.
Τρόποι που μπορούν να κάνουν τα παιδιά να μισήσουν τα βιβλία…
Γιατί δε διαβάζεις; Είδες πώς διαβάζουν οι άλλοι που είναι καλύτεροι μαθητές;
Πρέπει να διαβάζεις βιβλία για να γίνεις καλός στην έκθεση…
Μόλις διαβάσεις το βιβλίο, θέλω να μου γράψεις μια περίληψη.
Καλά, είχες τόσα βιβλία να διαλέξεις και εσύ προτίμησες αυτό με τις εικόνες που είναι για μικρότερα παιδιά;
Μη διαβάζεις κόμικς, γιατί δεν εμπλουτίζεις το λεξιλόγιό σου!
Βλέπεις πολλή τηλεόραση ή παίζεις πολλή ώρα στον υπολογιστή. Πήγαινε τώρα να διαβάσεις κανένα βιβλίο!
Εμείς δουλεύουμε και δεν έχουμε χρόνο για να διαβάσουμε. Εσύ που κάθεσαι πρέπει να διαβάζεις πολλά βιβλία.
Θα διοργανώσουμε ένα διαγωνισμό. Όποιος διαβάσει τα περισσότερα βιβλία, θα κερδίσει ένα δώρο…
Μη διαβάσεις αυτό το βιβλίο, δεν είναι καλό! Πάρε αυτό που ανήκει στην κλασική λογοτεχνία και είναι βέβαιο πως είναι αριστούργημα!
Δε χρειάζεται να διαλέξεις εσύ βιβλίο. Θα σου φέρω εγώ που ξέρω καλύτερα…
Τρόποι που μπορούν να κάνουν τα παιδιά να αγαπήσουν τα βιβλία…
Πάμε στο βιβλιοπωλείο να διαλέξεις βιβλία;
Θες να πάμε να δούμε την παρουσίαση του βιβλίου που θα γίνει στη βιβλιοθήκη του Δήμου;
Διάβασα ένα βιβλίο που μου άρεσε πολύ γιατί…. Εσύ διάβασες κάτι τελευταία που σου άρεσε;
Θες να γράψεις ένα γράμμα ή ένα mail στον αγαπημένο σου συγγραφέα;
Πάμε να γνωρίσουμε το συγγραφέα που θα μιλήσει στην τοπική βιβλιοθήκη;
Θες να επισκεφτούμε το μέρος όπου διαδραματίζεται η υπόθεση του βιβλίου που διαβάζεις;
Θες να φτιάξουμε το δικό μας τραγούδι με βάση το βιβλίο;
Τώρα που διαβάσαμε το βιβλίο, θέλετε να παίξουμε το παιχνίδι του κρυμμένου θησαυρού ή να κατασκευάσετε μόνοι σας ένα επιτραπέζιο;
Τι θα λέγατε να δραματοποιήσουμε μια σκηνή του βιβλίου;
Το βιβλίο που διαβάσαμε έχει γυριστεί και σε ταινία. Θέλετε να τη δούμε για να διαπιστώσουμε αν διαφοροποιείται από το βιβλίο;
Αυτό το βιβλίο δεν έχει γυριστεί ποτέ σε ταινία ούτε έχει παιχτεί ποτέ στο θέατρο. Θέλετε να το κάνουμε εμείς ταινία;
Πηγή: https://sites.google.com/site/9odskaterinis